دادن گوشی هوشمند به کودک پیش از ۱۳ سالگی ممکن است از برخی جنبه‌های سلامت روان برای او پیامدهای نامطلوبی داشته باشد.
در یک پژوهش تازه که نزدیک به ۹ هزار نوجوان در آمریکا را بررسی کرده، محققان دریافتند نوجوانانی که در ۱۲ سالگی گوشی هوشمند داشتند، در مقایسه با همسالان فاقد گوشی، ۳۶ درصد بیشتر احتمال داشت دست‌اندک یکی از علائم اختلالات خوردن را گزارش کنند.
در همین گروه سنی، شیوع علائم پرخوری افراطی در میان استفاده‌کنندگان گوشی هوشمند ۶۱ درصد بیشتر از نوجوانانی بود که گوشی شخصی نداشتند. تقریباً ۷۰ درصد از کودکان ۱۲ ساله حاضر در این مطالعه صاحب گوشی هوشمند بودند.
نتایج این تحقیق در نشریه JAMA Network Open منتشر شده و شواهد اولیه رو به رشدی را تقویت می‌کند که بر اساس آنها، داشتن گوشی هوشمند در سنین پایین و بدون نظارت والدین ممکن است با پیامدهای منفی برای سلامت روان ارتباط داشته باشد.
این پژوهش را دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو، به سرپرستی جیسون ناگاتا انجام داده‌اند. یافته‌ها حاکی از آن است با توجه به ارتباط میان استفاده زودهنگام از گوشی و عادات غذایی ناسالم، به تعویق انداختن دسترسی کودکان به گوشی هوشمند قادر است گزینه‌ای قابل بررسی باشد.
ارتباط گوشی هوشمند با علائم اختلالات خوردن
نتایج تحقیق به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که گوشی‌های هوشمند مستقیماً باعث بروز علائم اختلالات خوردن می‌شوند. با این حال، دسترسی زودهنگام و بدون نظارت به شبکه‌های اجتماعی ممکن است در دوران بلوغ نارضایتی از ظاهر و بدن را تشدید کند.
نویسندگان پژوهش معتقدند والدین باید نسبت به این موضوع آگاه باشند. علاوه بر این پزشکان هنگام ارزیابی خطر اختلالات خوردن در نوجوانان می‌توانند میزان دسترسی آنها به گوشی هوشمند و شبکه‌های اجتماعی را نیز مورد توجه قرار دهند.
جیسون ناگاتا، متخصص اطفال در دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو، و همکارانش گفتند:
اختلالات خوردن، مشکلاتی جدی و بالقوه تهدیدکننده زندگی هستند، ولی در بسیاری از موارد می‌توان از آنها پیشگیری کرد و مداخله زودهنگام نیز قادر است در بهبود این شرایط مؤثر باشد.
پژوهشگران علاوه بر این درباره محدودیت سنی شبکه‌های اجتماعی هشدار داده‌اند و گفتند:
اگرچه پلتفرم‌های عظیم شبکه‌های اجتماعی حداقل سن ۱۳ سال را برای استفاده تعیین کرده‌اند، دور زدن این محدودیت نسبتاً آسان است و همین مسئله درباره امکان اجرای مؤثر حمایت‌های مبتنی بر سن نگرانی ایجاد می‌کند.
این تحلیل بر داده‌های سلامت جمع‌آوری‌شده در یک مطالعه طولی در حال انجام درباره نوجوانان آمریکایی تکیه داشت.
در ۱۲ سالگی، داشتن گوشی هوشمند از همان ابتدا با طیف گوناگونی از علائم اختلالات خوردن ارتباط داشت. برخی از این ارتباط‌ها دو سال بعد نیز کماکان مشاهده شدند.
تا ۱۴ سالگی، تقریباً یک‌چهارم کودکانی که از ۱۲ سالگی گوشی هوشمند داشتند، دست‌اندک یک علامت مرتبط با اختلالات خوردن را گزارش کردند. در مقایسه با کودکانی که در ۱۲ سالگی گوشی هوشمند نداشتند، احتمال اینکه صاحبان گوشی ارزشمندی خود را به وزنشان وابسته بدانند، ۱۰۳ درصد بیشتر بود.
این گروه علاوه بر این تا ۱۴ سالگی با احتمال ۴۹ درصد بیشتر برای گزارش دست‌اندک یک علامت اختلال خوردن مواجه بودند. پژوهشگران گفتند:
داشتن یک گوشی هوشمند شخصی در سال‌های ابتدایی نوجوانی ممکن است پیامدهای مهمی داشته باشد، زیرا قادر است دسترسی بدون نظارت و شخصی‌سازی‌شده به محیط‌های دیجیتال را در دوره‌ای حساس از رشد رشد دهد.
آنها افزودند:
این تأثیرات ممکن است به مرور زمان روی یکدیگر انباشته شوند و زمان‌بندی وقوع آنها در مراحل مختلف رشد نیز بر شدت و شکل این پیامدها اثر بگذارد.
محدودیت‌های یافته‌های پژوهش
گزارش یک علامت اختلال خوردن از سوی نوجوان الزاماً به معنای ابتلای او به یک اختلال خوردن واقعی نیست. این مطالعه فقط علائمی را بررسی کرده که نوجوانان شخصاً گزارش داده‌اند و مشخص نکرده است استفاده از گوشی هوشمند چه تأثیری بر تشخیص بالینی واقعی اختلالات خوردن دارد.
بر اساس تعریف ارائه‌شده در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، DSM-5، اختلال خوردن به الگوی پایدار و مختل‌شده خوردن یا رفتارهای مرتبط با غذا گفته می‌شود که به شکل قابل توجهی سلامت جسمی یا عملکرد روانی‌اجتماعی فرد را مختل کند.
اختلالات خوردن در میان جوانان نسبتاً شایع هستند. این مشکلات تا اوایل بزرگسالی حدود ۵.۵ تا ۱۸ درصد از زنان جوان و حداکثر ۲.۴ درصد از مردان جوان را تحت تأثیر قرار می‌دهند.
در سال‌های اخیر، رشد شیوع این اختلالات عمدتاً در میان دختران و زنان ۱۵ تا ۱۹ ساله گزارش شده. استفاده از شبکه‌های اجتماعی نسبت به گذشته امکان اعمال فشار از سوی همسالان را بیشتر کرده است. علاوه بر این انتشار تصاویر بدن‌های ایده‌آل در این پلتفرم‌ها با رشد خطر نارضایتی از ظاهر و شکل‌گیری رفتارهای غذایی ناسالم ارتباط دارد.
احتمال دارد اینفلوئنسرها و محتوای موسوم به فیتسپیریشن، که بر تناسب اندام و ظاهر بدنی تأکید دارد، نارضایتی از بدن را در جوانان تشدید کرده و الگوهای غذایی ناسالم را به آنها منتقل کند.
برای نمونه، یک مطالعه نشان داده که در میان نوجوانان، هر ساعت اضافه استفاده از نمایشگر و شبکه‌های اجتماعی با احتمال بالاتر رفتارهای پیشگیرانه برای جلوگیری از رشد وزن و علاوه بر این علائم پرخوری افراطی همراه بوده است.
پژوهشگران در توضیح اهمیت یافته‌های خود گفتند:
یافته‌های ما از این جهت قابل توجه هستند که سال‌های ابتدایی نوجوانی، زمانی که توانایی خودکنترلی هنوز در حال تکامل است و حساسیت نسبت به ارزیابی دیگران رشد می‌یابد، همزمان با دوره بلوغ رخ می‌دهد؛ دوره‌ای که خطر ابتلا به اختلالات خوردن نیز بیشتر می‌شود.
استفاده از فناوری همیشه پیامد منفی ندارد
البته استفاده از شبکه‌های اجتماعی و گوشی‌های هوشمند الزاماً برای سلامت روان نوجوانان زیان‌آور نیست. برخی پژوهش‌ها حتی از مزایای احتمالی آن برای بعضی نوجوانان خبر داده‌اند؛ برای مثال، در میان نوجوانانی که پیامک بیشتری ارسال می‌کنند، سطوح پایین‌تری از افسردگی مشاهده شده است.
از این رو، نحوه استفاده نوجوانان از ابزارهای دیجیتال ممکن است برای سلامت روان آنها اهمیت بیشتری از مدت زمانی داشته باشد که صرف این ابزارها می‌کنند.
جهان دیجیتالی که در حال حاضر در آن زندگی می‌کنیم احتمالاً در آینده نزدیک از میان نخواهد رفت. به همین دلیل، شناخت سن مناسب برای دادن گوشی هوشمند به کودک و علاوه بر این تعیین شیوه درست نظارت و مدیریت استفاده از آن اهمیت زیادی دارد.
پژوهش‌هایی از این دست به درک بهتر خطرات احتمالی استفاده از گوشی‌های هوشمند کمک می‌کنند. شناخت دقیق‌تر این خطرات قادر است در آینده به تعیین روش‌های مناسب برای محافظت از نسل بعدی کمک کند.
نتایج این تحقیق در نشریه JAMA Network Open منتشر شده است.
منبع: دیجینوی
